KINH DỊCH · QUẺ 53/64
Quẻ Phong Sơn Tiệm
Ý nghĩa quẻ Phong Sơn Tiệm theo truyền thống Chu Dịch, viết lại theo lối phản tư: quẻ mô tả thế cục để bạn tự hỏi đúng câu — không phán số mệnh.
Tốn (Gió) trên · Cấn (Núi) dưới
女歸吉，利貞。
Nữ quy cát, lợi trinh.
Người nữ về nhà chồng thì tốt; lợi về bền chính (tiến dần có thứ tự).
Nguyên văn Thoán từ (卦辞) — Chu Dịch (Kinh Dịch), văn bản cổ thuộc phạm vi công cộng (đối chiếu Wikisource). Phần đọc bên dưới viết theo lối phản tư, bắt rễ từ lời quẻ gốc này.
Sáu hào (爻辞) — nguyên văn từng hào▸
- Hào 1 · 初六
鴻漸于干，小子厲，有言，无咎。
hồng tiệm vu can, tiểu tử lệ, hữu ngôn, vô cữu.
Chim hồng tiến dần đến bờ nước. Người trẻ gặp nguy, bị trách móc, nhưng không có lỗi.
- Hào 2 · 六二
鴻漸于磐，飲食衎衎，吉。
hồng tiệm vu bàn, ẩm thực khản khản, cát.
Chim hồng tiến dần đến tảng đá lớn, ăn uống vui hòa thư thái, tốt lành.
- Hào 3 · 九三
鴻漸于陸，夫征不復，婦孕不育，凶；利禦寇。
hồng tiệm vu lục, phu chinh bất phục, phụ dựng bất dục, hung; lợi ngự khấu.
Chim hồng tiến dần lên gò đất cao. Chồng đi xa không trở về, vợ mang thai mà không nuôi được, xấu; nên phòng chống giặc cướp.
- Hào 4 · 六四
鴻漸于木，或得其桷，无咎。
hồng tiệm vu mộc, hoặc đắc kỳ giác, vô cữu.
Chim hồng tiến dần lên cây. Có khi tìm được cành ngang bằng phẳng để đậu, không có lỗi.
- Hào 5 · 九五
鴻漸于陵，婦三歲不孕，終莫之勝，吉。
hồng tiệm vu lăng, phụ tam tuế bất dựng, chung mạc chi thắng, cát.
Chim hồng tiến dần lên gò cao. Người vợ ba năm không mang thai, nhưng rốt cuộc không gì cản được, tốt lành.
- Hào 6 · 上九
鴻漸于陸，其羽可用為儀，吉。
hồng tiệm vu lục, kỳ vũ khả dụng vi nghi, cát.
Chim hồng tiến dần lên đường mây cao. Lông cánh của nó có thể dùng làm vật trang nghi lễ, tốt lành.
Nguyên văn Hào từ (爻辞) — Chu Dịch (Kinh Dịch), văn bản cổ thuộc phạm vi công cộng (đối chiếu Wikisource). Khi gieo quẻ, hào “động” sẽ dẫn đúng lời hào tương ứng ở đây.
Tượng quẻ
Cây mọc trên núi cao — lớn chậm hơn cây đồng bằng, nhưng mỗi tấc cao đều bám đá mà đứng, thành dáng mà cả vùng nhìn lên. Ghép quái mà đọc: Thượng quái Tốn (Gió, cũng là cây) bên trên, Hạ quái Cấn (Núi) bên dưới — cây trên núi: nền càng cứng, sự lớn càng phải từ tốn, và cũng vì thế mà chắc.
Thế cục quẻ này nói gì
Tiệm là quẻ của sự tiến có trình tự: như chim hồng nhạn di cư — từ bến nước lên ghềnh đá, lên đất bằng, lên cành cây, lên gò cao — mỗi chặng đậu vững rồi mới bay tiếp. Lời quẻ lấy việc cưới hỏi làm mẫu ("nữ quy cát, lợi trinh"): chuyện trọng đại phải đi đủ lễ, đủ bước, đủ thời gian — chính cái CHẬM CÓ TRÌNH TỰ ấy tạo ra sự chính danh và bền vững. Thời nay gọi là: đi từng vòng — thử việc rồi chính thức, hẹn hò rồi ra mắt, bản nháp rồi bản chính. Nhảy cóc một bước, trả giá ba bước.
Chỗ dễ hiểu sai
Dễ đọc Tiệm thành chậm chạp, kém cỏi. Cái chậm của quẻ là chậm CÓ TRÌNH TỰ: như chim hồng nhạn di cư, mỗi chặng đậu vững rồi mới bay tiếp — chính cái chậm ấy tạo ra sự chính danh và bền. Nhảy cóc một bước, trả giá ba bước.
Ứng xử khôn ngoan trong thế cục này
Vẽ rõ các chặng của việc lớn đang làm và tôn trọng thứ tự: chặng nào chưa "đậu vững" thì chưa bay chặng sau. Sốt ruột là kẻ thù số một của thứ cần chính danh. Nên viết tiêu chí "đậu vững" cho từng chặng — có tiêu chí thì hết cãi nhau với chính mình về chuyện nhanh chậm.
💞 Tình cảm & quan hệ
Tình cảm bền đi theo nhịp hồng nhạn: quen — hiểu — gặp gia đình — cam kết. Mỗi bước đậu cho vững; bước nào bị nhảy qua sẽ quay lại đòi nợ. Xu hướng: các mốc bị nhảy qua (chưa hiểu gia đình nhau, chưa từng cãi nhau lần nào) thường đòi nợ vào lúc bất tiện nhất.
💼 Công việc & tiền bạc
Thăng tiến/mở rộng theo trình tự: chứng minh ở quy mô nhỏ rồi mới nhận quy mô lớn. Danh tiếng xây kiểu Tiệm thì khủng hoảng khó đánh đổ — vì mỗi nấc đều có người làm chứng.
Vị trí trong mạch 64 quẻ
Tiệm đứng thứ 53, nối sau Cấn: dừng vững rồi mới tiến, và tiến từ từ có trình tự — chân đứng chắc là điều kiện của bước đi xa. Tiệm đi cặp lật ngược với Quy Muội (quẻ 54): cùng lấy chuyện gả cưới làm mẫu, một bên đủ lễ đủ bước, một bên nóng vội lệch phận — hai kiểu vào cuộc úp mở của nhau.
Câu hỏi để bạn tự soi
- Việc lớn của bạn đang ở chặng nào — và chặng đó đã "đậu vững" thật chưa?
- Bạn đang muốn nhảy cóc bước nào — và cái giá ba bước của nó là gì?
Quẻ mô tả thế cục, không phán số mệnh — điều có ý nghĩa là cách bạn ứng xử trong thế cục ấy. Không bói toán, không tiên đoán.
Câu hỏi thường gặp
Quẻ Phong Sơn Tiệm có ý nghĩa gì?
Tiệm là quẻ của sự tiến có trình tự: như chim hồng nhạn di cư — từ bến nước lên ghềnh đá, lên đất bằng, lên cành cây, lên gò cao — mỗi chặng đậu vững rồi mới bay tiếp. Lời quẻ lấy việc cưới hỏi làm mẫu ("nữ quy cát, lợi trinh"): chuyện trọng đại phải đi đủ lễ, đủ bước, đủ thời gian — chính cái CHẬM CÓ TRÌNH TỰ ấy tạo ra sự chính danh và bền vững. Thời nay gọi là: đi từng vòng — thử việc rồi chính thức, hẹn hò rồi ra mắt, bản nháp rồi bản chính. Nhảy cóc một bước, trả giá ba bước.
Bốc được quẻ Phong Sơn Tiệm thì nên ứng xử thế nào?
Vẽ rõ các chặng của việc lớn đang làm và tôn trọng thứ tự: chặng nào chưa "đậu vững" thì chưa bay chặng sau. Sốt ruột là kẻ thù số một của thứ cần chính danh. Nên viết tiêu chí "đậu vững" cho từng chặng — có tiêu chí thì hết cãi nhau với chính mình về chuyện nhanh chậm.
Quẻ Phong Sơn Tiệm nói gì về tình cảm, quan hệ?
Tình cảm bền đi theo nhịp hồng nhạn: quen — hiểu — gặp gia đình — cam kết. Mỗi bước đậu cho vững; bước nào bị nhảy qua sẽ quay lại đòi nợ. Xu hướng: các mốc bị nhảy qua (chưa hiểu gia đình nhau, chưa từng cãi nhau lần nào) thường đòi nợ vào lúc bất tiện nhất.
Quẻ Phong Sơn Tiệm nói gì về công việc, tiền bạc?
Thăng tiến/mở rộng theo trình tự: chứng minh ở quy mô nhỏ rồi mới nhận quy mô lớn. Danh tiếng xây kiểu Tiệm thì khủng hoảng khó đánh đổ — vì mỗi nấc đều có người làm chứng.
Thoán từ (lời quẻ gốc) của quẻ Phong Sơn Tiệm là gì?
Thoán từ nguyên văn quẻ Phong Sơn Tiệm: “女歸吉，利貞。” (Hán-Việt: Nữ quy cát, lợi trinh.). Nghĩa: Người nữ về nhà chồng thì tốt; lợi về bền chính (tiến dần có thứ tự). Đây là lời quẻ cổ trong Chu Dịch (Kinh Dịch), thuộc phạm vi công cộng.
Quẻ Phong Sơn Tiệm gồm những quái nào?
Quẻ Phong Sơn Tiệm (quẻ 53/64 Kinh Dịch) ghép từ Tốn (Gió) ở trên và Cấn (Núi) ở dưới.