KINH DỊCH · QUẺ 13/64
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân
Ý nghĩa quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân theo truyền thống Chu Dịch, viết lại theo lối phản tư: quẻ mô tả thế cục để bạn tự hỏi đúng câu — không phán số mệnh.
Càn (Trời) trên · Ly (Lửa) dưới
同人于野，亨。 利涉大川，利君子貞。
Đồng nhân vu dã, hanh. Lợi thiệp đại xuyên, lợi quân tử trinh.
Cùng người hòa hợp nơi đồng nội (rộng rãi, công khai), hanh thông. Lợi cho việc vượt sông lớn, lợi về sự giữ chính của người quân tử.
Nguyên văn Thoán từ (卦辞) — Chu Dịch (Kinh Dịch), văn bản cổ thuộc phạm vi công cộng (đối chiếu Wikisource). Phần đọc bên dưới viết theo lối phản tư, bắt rễ từ lời quẻ gốc này.
Sáu hào (爻辞) — nguyên văn từng hào▸
- Hào 1 · 初九
同人于門，無咎。
đồng nhân vu môn, vô cữu.
Hòa đồng với người ở ngoài cửa (rộng rãi, công khai, không thiên vị), không lỗi.
- Hào 2 · 六二
同人于宗，吝。
đồng nhân vu tông, lận.
Chỉ hòa đồng trong phạm vi họ hàng phe nhóm của mình, hẹp hòi, đáng tiếc.
- Hào 3 · 九三
伏戎于莽，升其高陵，三歲不興。
phục nhung vu mãng, thăng kỳ cao lăng, tam tuế bất hưng.
Phục binh nơi bụi rậm, lại trèo lên gò cao dò xét; nhưng ba năm vẫn không dám dấy động.
- Hào 4 · 九四
乘其墉，弗克，攻吉。
thừa kỳ dung, phất khắc, công cát.
Trèo lên tường thành định tấn công nhưng không thắng nổi; biết dừng quay về lẽ phải nên được tốt lành.
- Hào 5 · 九五
同人，先號啕而后笑。大師克相遇。
đồng nhân, tiên hào đào nhi hậu tiếu. Đại sư khắc tương ngộ.
Người hòa đồng trước kêu khóc sau cười: phải dùng đại quân chiến thắng mới được gặp nhau.
- Hào 6 · 上九
同人于郊，無悔。
đồng nhân vu giao, vô hối.
Hòa đồng với người nơi đồng nội xa xôi; tuy chưa trọn chí lớn nhưng không có gì hối hận.
Nguyên văn Hào từ (爻辞) — Chu Dịch (Kinh Dịch), văn bản cổ thuộc phạm vi công cộng (đối chiếu Wikisource). Khi gieo quẻ, hào “động” sẽ dẫn đúng lời hào tương ứng ở đây.
Tượng quẻ
Lửa bốc lên cùng hướng với trời — sáng mà cùng chiều. Kết giao giữa nơi đồng rộng, không phải trong xó nhà: sự đồng lòng quang minh. Ghép quái mà đọc: Thượng quái Càn (Trời) và Hạ quái Ly (Lửa) — lửa có nết bốc lên, cùng chiều với trời: hai tính chất khác nhau mà chung một hướng vận động, thành tượng của sự đồng lòng.
Thế cục quẻ này nói gì
Đồng Nhân là thế cục hợp tác đúng nghĩa: những người khác nhau cùng nhìn về một việc chung lớn hơn lợi riêng từng người. Quẻ nhấn chữ "ở đồng rộng" — liên minh bền phải mở và quang minh; kết bè trong bóng tối, theo phe cánh họ hàng thân hữu thì lời quẻ chê thẳng là "đồng nhân trong tông tộc, hối tiếc". Cùng chí hướng quan trọng hơn cùng phe. Thoán từ còn hứa "lợi thiệp đại xuyên": sự đồng lòng công khai đủ sức gánh việc vượt sông lớn — điều mà phe cánh khép kín không làm nổi.
Chỗ dễ hiểu sai
Dễ đọc Đồng Nhân thành lời khuyên kéo bè kết cánh. Quẻ đòi điều ngược lại: đồng lòng "nơi đồng rộng" — công khai, trên mục tiêu chung; còn kết bè trong tông tộc, thân hữu khép kín thì chính lời quẻ chê là đáng hối tiếc.
Ứng xử khôn ngoan trong thế cục này
Tìm đồng minh bằng mục tiêu chung công khai, không bằng quan hệ riêng. Việc chung minh bạch từ đầu — tiền bạc, công sức, danh phận. Bản thỏa thuận nên viết trước khi bắt tay: mục tiêu chung, phần góp của từng bên, cách chia thành quả, cách rút lui.
💞 Tình cảm & quan hệ
Hai người là một đội trước thế giới: cùng nhìn một hướng quan trọng hơn nhìn nhau mãi. Xây một "việc chung" để cùng làm. Xu hướng: một dự án nhỏ tự tay làm chung (một chuyến đi tự lo trọn, một khóa học đôi) gắn hai người hơn nhiều buổi hẹn thông thường.
💼 Công việc & tiền bạc
Thời điểm tốt cho liên doanh, hợp tác liên phòng ban, dự án cộng đồng. Nguyên tắc: minh bạch sớm để khỏi tố nhau muộn. Dấu hiệu liên minh lành mạnh: hồ sơ chung ai cũng xem được, và người mới vào đọc là hiểu luật chơi.
Vị trí trong mạch 64 quẻ
Đồng Nhân đứng thứ 13, nối sau Bĩ: giữa thời tắc nghẽn, người cùng chí tìm đến nhau — lối ra của bế tắc bắt đầu bằng sự hợp tác minh bạch nơi đồng rộng. Đồng Nhân đi cặp lật ngược với Đại Hữu (quẻ 14): cùng người rồi mới có lớn; úp quẻ này xuống thành quẻ kia, như hai chặng liền của một vòng đi lên.
Câu hỏi để bạn tự soi
- Liên minh của bạn đang đứng trên mục tiêu chung hay trên sự thân quen?
- Điều gì cần được minh bạch ngay bây giờ để 6 tháng nữa không thành mâu thuẫn?
Quẻ mô tả thế cục, không phán số mệnh — điều có ý nghĩa là cách bạn ứng xử trong thế cục ấy. Không bói toán, không tiên đoán.
Câu hỏi thường gặp
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân có ý nghĩa gì?
Đồng Nhân là thế cục hợp tác đúng nghĩa: những người khác nhau cùng nhìn về một việc chung lớn hơn lợi riêng từng người. Quẻ nhấn chữ "ở đồng rộng" — liên minh bền phải mở và quang minh; kết bè trong bóng tối, theo phe cánh họ hàng thân hữu thì lời quẻ chê thẳng là "đồng nhân trong tông tộc, hối tiếc". Cùng chí hướng quan trọng hơn cùng phe. Thoán từ còn hứa "lợi thiệp đại xuyên": sự đồng lòng công khai đủ sức gánh việc vượt sông lớn — điều mà phe cánh khép kín không làm nổi.
Bốc được quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân thì nên ứng xử thế nào?
Tìm đồng minh bằng mục tiêu chung công khai, không bằng quan hệ riêng. Việc chung minh bạch từ đầu — tiền bạc, công sức, danh phận. Bản thỏa thuận nên viết trước khi bắt tay: mục tiêu chung, phần góp của từng bên, cách chia thành quả, cách rút lui.
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân nói gì về tình cảm, quan hệ?
Hai người là một đội trước thế giới: cùng nhìn một hướng quan trọng hơn nhìn nhau mãi. Xây một "việc chung" để cùng làm. Xu hướng: một dự án nhỏ tự tay làm chung (một chuyến đi tự lo trọn, một khóa học đôi) gắn hai người hơn nhiều buổi hẹn thông thường.
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân nói gì về công việc, tiền bạc?
Thời điểm tốt cho liên doanh, hợp tác liên phòng ban, dự án cộng đồng. Nguyên tắc: minh bạch sớm để khỏi tố nhau muộn. Dấu hiệu liên minh lành mạnh: hồ sơ chung ai cũng xem được, và người mới vào đọc là hiểu luật chơi.
Thoán từ (lời quẻ gốc) của quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân là gì?
Thoán từ nguyên văn quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân: “同人于野，亨。 利涉大川，利君子貞。” (Hán-Việt: Đồng nhân vu dã, hanh. Lợi thiệp đại xuyên, lợi quân tử trinh.). Nghĩa: Cùng người hòa hợp nơi đồng nội (rộng rãi, công khai), hanh thông. Lợi cho việc vượt sông lớn, lợi về sự giữ chính của người quân tử. Đây là lời quẻ cổ trong Chu Dịch (Kinh Dịch), thuộc phạm vi công cộng.
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân gồm những quái nào?
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân (quẻ 13/64 Kinh Dịch) ghép từ Càn (Trời) ở trên và Ly (Lửa) ở dưới.