Quẻ Sơn Trạch Tổn

Tổn nghĩa là giảm — và Kinh Dịch nói thẳng một nghịch lý: có những cái giảm làm đời tăng. Giảm chi tiêu để tăng tự do; giảm cam kết để tăng chất lượng; giảm cái tôi để tăng quan hệ; lời Đại Tượng chỉ đích danh hai thứ đáng giảm nhất: cơn giận và lòng ham. Điều kiện của Tổn là chữ THÀNH: bớt với lòng thành — tự nguyện, đúng chỗ, có mục đích — thì "hai giỏ cơm cũng đủ dâng lễ", và Thoán từ chấm hẳn "nguyên cát" cho kiểu bớt ấy; bớt kiểu gồng ép, hà tiện vô lối thì chỉ là khổ dồn.

Chọn chủ động một thứ để giảm trong tháng này (một khoản chi, một cam kết, một thói quen ngốn giờ) và quan sát thứ gì tăng lên nhờ nó. Ghi hẳn một "sổ tổn": mỗi tuần một dòng đã bớt gì và điều gì nhờ đó tăng — vài tháng sau tự nó thành bằng chứng.

Bớt một phần "cái đúng của mình" trong cãi vã — quan hệ tăng liền. Hy sinh nhỏ tự nguyện là chất keo; hy sinh để kể công là chất nổ chậm. Xu hướng: người nhường trước trong trận cãi thường là người thắng chung cuộc — thắng cái đáng thắng.

Cắt dòng sản phẩm phụ để nuôi dòng chính, bớt họp để tăng giờ làm sâu. Mọi chiến lược giỏi đều là một danh sách những thứ KHÔNG làm. Mỗi quý bỏ một việc, một cuộc họp, một báo cáo hết lý do — cắt định kỳ để khỏi phải đại phẫu.

Thoán từ nguyên văn quẻ Sơn Trạch Tổn: “有孚，元吉。无咎，可貞，利有攸往。曷之用？二簋可用享。” (Hán-Việt: Hữu phu, nguyên cát. Vô cữu, khả trinh, lợi hữu du vãng. Hạt chi dụng? Nhị quỹ khả dụng hưởng.). Nghĩa: Có lòng thành, tốt từ gốc. Không lỗi, có thể giữ chính, lợi cho việc có chỗ tiến tới. Dùng gì để tế? Hai bát cơm cũng đủ để dâng cúng (giảm bớt mà cốt ở lòng thành). Đây là lời quẻ cổ trong Chu Dịch (Kinh Dịch), thuộc phạm vi công cộng.

Quẻ Sơn Trạch Tổn (quẻ 41/64 Kinh Dịch) ghép từ Cấn (Núi) ở trên và Đoài (Đầm) ở dưới.