Phong Thủy

Loan Đầu — đọc thế đất bằng mắt

Loan Đầu (巒頭) đọc địa thế bằng quan sát trực tiếp: dáng núi che chở phía sau, dòng nước và đường đi phía trước, tầm nhìn thoáng hay bị vật cản chắn. Nguyên tắc gọn của Loan Đầu là tìm thế đất có chỗ dựa vững phía sau và khoảng thoáng (nước, sân, không gian) phía trước. Vì phải đứng tại chỗ mà nhìn địa hình thật, phần này cần khảo sát hiện trường; một công cụ web không thay được đôi mắt tại thực địa, nên Loan Đầu nằm ngoài phạm vi.

Lý Khí — tính theo hướng và thời gian

Lý Khí (理氣) đi theo hướng ngược lại: dùng la bàn và công thức để tính, không phụ thuộc cảnh quan trước mắt. Trong Lý Khí có nhiều trường phái; công cụ trên hieu.asia làm hai nhánh chính. Bát Trạch tính theo người (năm sinh, giới tính → mệnh quái → 8 hướng). Huyền Không Phi Tinh tính theo thời gian (Vận — chu kỳ 20 năm) cùng tọa hướng của ngôi nhà.

Ngũ hành và hai vòng quan hệ

Năm hành Kim · Mộc · Thủy · Hỏa · Thổ liên hệ với nhau qua hai vòng:

• Tương sinh (nuôi dưỡng): Mộc → Hỏa → Thổ → Kim → Thủy → Mộc.
• Tương khắc (chế ngự): Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc.

Hai vòng này là gốc để suy ra màu hợp, hướng hợp, và cả luật cát–hung của tám du niên tinh trong Bát Trạch.

Bát quái hậu thiên — 8 quẻ ứng 8 hướng

Theo Hậu Thiên Bát Quái, mỗi quẻ ứng một hướng và một hành, đồng thời thuộc về Đông tứ hoặc Tây tứ:

• Khảm (Thủy) — Bắc — Đông tứ
• Cấn (Thổ) — Đông Bắc — Tây tứ
• Chấn (Mộc) — Đông — Đông tứ
• Tốn (Mộc) — Đông Nam — Đông tứ
• Ly (Hỏa) — Nam — Đông tứ
• Khôn (Thổ) — Tây Nam — Tây tứ
• Đoài (Kim) — Tây — Tây tứ
• Càn (Kim) — Tây Bắc — Tây tứ

Cung Phi và hai nhóm mệnh

Cung Phi (命卦, mệnh quái) là quẻ đại diện cho một người, tính theo năm sinh dương lịch và giới tính. Tám quẻ chia làm hai nhóm "đồng khí":

• Đông tứ mệnh: Khảm, Ly, Chấn, Tốn — hợp 4 hướng Bắc, Nam, Đông, Đông Nam.
• Tây tứ mệnh: Càn, Khôn, Cấn, Đoài — hợp 4 hướng Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc, Tây.

Người thuộc nhóm nào thì 4 hướng cùng nhóm gặp toàn sao cát, còn 4 hướng nhóm kia thành sao hung. Vì vậy, bước đầu tiên khi xem hướng là xác định bạn thuộc Đông tứ hay Tây tứ. (Có một lưu ý: bảng Cung Phi cổ điển vốn tính theo năm âm lịch, nên người sinh sát Tết nên tự đối chiếu thêm — đây là chỗ các trường phái có thể khác nhau.)

Tám du niên tinh — 4 cát, 4 hung

"Du niên" là các sao xoay vần theo hướng; mỗi hướng so với mệnh quái mang một sao.

Bốn sao cát (tốt giảm dần): Sinh Khí (công danh, tài lộc, sức sống), Thiên Y (sức khỏe, quý nhân), Diên Niên (hòa hợp, hôn nhân bền lâu), Phục Vị (ổn định, tĩnh tâm — chính là hướng tọa của quẻ mệnh).

Bốn sao hung (nặng giảm dần): Tuyệt Mệnh (hung nặng nhất), Ngũ Quỷ (thị phi, hao tài), Lục Sát (trục trặc, tiểu nhân), Họa Hại (hao hụt nhẹ, miệng tiếng).

Điểm dễ hiểu sai: trong Bát Trạch, "tốt/xấu" gắn với việc gì đặt ở đâu, không phải dán nhãn số phận. Ví dụ quy tắc bếp truyền thống là "tọa hung – hướng cát" (đặt bếp ở vùng xấu nhưng miệng bếp quay về hướng tốt). Tất cả là gợi ý bố trí để tham khảo, không phải bảo đảm kết quả.

Bổ khuyết ngũ hành: màu và hướng

Từ hành chủ đạo của một người, có thể gợi ý môi trường hỗ trợ hành đó. Màu hợp lấy màu của hành bản mệnh cộng màu của hành sinh ra nó. Hướng hợp là hướng cố hữu của hành: Kim → Tây/Tây Bắc, Mộc → Đông/Đông Nam, Thủy → Bắc, Hỏa → Nam, Thổ → Trung tâm/Đông Bắc/Tây Nam. Đây là gợi ý trang trí và định hướng để tham khảo, không cần cứng nhắc và càng không phải "đeo cái này thì đổi vận".

Lưu ý: hành chủ đạo có thể được tính khác nhau giữa các hệ (ví dụ qua Cục trong Tử Vi, hay qua Nhật Chủ và Dụng Thần trong Bát Tự) — nếu hai nơi cho ra hành khác nhau thì đó là do phương pháp tính khác nhau, không phải lỗi.

Chọn ngày và giờ

Một ngày được cân nhắc theo nhiều thành tố lịch pháp: ngày hoàng đạo/hắc đạo, Thập nhị trực (12 trực xoay vần — Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thâu, Khai, Bế — mỗi trực hợp/kỵ việc khác nhau), cùng các sao tốt – xấu rơi vào ngày (ví dụ Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Hỷ là tốt; Cô Thần, Quả Tú, Đại Hao, Tiểu Hao là cần tránh). Trong ngày lại chia 12 canh giờ; mỗi ngày có 6 giờ hoàng đạo và 6 giờ hắc đạo, đổi theo Địa Chi của ngày.

Cách dùng đúng là chọn ngày tốt trước, rồi mới chọn giờ hoàng đạo trong ngày đó để khởi sự. "Giờ xấu" trong phong tục là lời nhắc thận trọng hơn, không phải điềm tai họa chắc chắn. Một số ngày dân gian thường kiêng việc trọng như Tam Nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch) và Nguyệt Kỵ (mùng 5, 14, 23 âm lịch) — đây là tập tục để cân nhắc.

Định vị quan trọng: xem ngày là tập tục theo lịch pháp truyền thống để tham khảo và tạo tâm thế khởi sự tốt — không bảo đảm thành công và không thay thế thẩm định pháp lý hay an toàn. Xem ngày ký hợp đồng không thay luật sư; ngày mua xe đẹp không bảo đảm lái xe an toàn.

Xem tuổi và thước Lỗ Ban

Khi xem tuổi cưới hoặc làm nhà, một số quy tắc tập tục được tính minh bạch: Kim Lâu (tuổi mụ chia 9, phạm khi dư 1, 3, 6, 8), Hoang Ốc (tuổi mụ chia 6, xấu ở cung Tam Địa Sát, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc — chỉ dùng cho làm nhà), Tam Tai (3 năm hạn liên tiếp theo nhóm tam hợp con giáp) và Lục Xung (chi năm xem xung chi năm sinh). Thước Lỗ Ban tra một kích thước xem rơi vào cung Tốt hay Xấu; công cụ có nhiều loại thước với bộ tên cung khác nhau (ví dụ thước 38,8cm gồm Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản).

Tất cả đều là tập tục để bạn biết và tự quyết, không phải định luật. Nhãn "phạm" nghĩa là rơi vào hạn dân gian thường kiêng; rơi cung xấu trên thước chỉ cần nhích sang kích thước tốt gần nhất, không cần làm lại. Có trường phái tính Kim Lâu theo tuổi chú rể hoặc xét cả hai — đây là chỗ các nơi tính khác nhau.

Những gì ngoài phạm vi công cụ

Để không bịa, có vài phần công cụ web không làm: Loan Đầu / hình thế (thế đất, sơn thủy — cần khảo sát hiện trường), bố cục nội thất chi tiết, trấn yểm, vật phẩm phong thủy, và phần Thế quái (kiêm hướng) của Phi Tinh (khẩu quyết các phái bất đồng — công cụ chỉ làm Hạ Quái chuẩn). Công cụ chỉ gợi ý hướng cùng màu/môi trường để tham khảo, và không bán dịch vụ "hóa giải".